Maas Myths

De dag van de zachte G

Zachte G krijgt een eigen dag en Limburg zwijgt stilletjes mee

Op 7 juli, de dag van de zevende letter, ontdekt een Maastrichtenaar via een TikTok dat er iets gevierd wordt waar we hier nauwelijks woorden aan vuil maken: de zachte G. Een klein verhaal over dialect, trots en de fluisterende kracht van wat vanzelfsprekend lijkt.

Het is elf uur ’s avonds op 7-7. De G is de zevende letter van het alfabet. Toeval? Vast. En toch. Een stiekeme knipoog voor wie het horen wil. Een stille ode aan iets dat we misschien te vaak vanzelfsprekend vinden.

Ik kom er niet achter via een krant, geen pushmelding van L1, geen trotse headline bij De Limburger. Nee, ik kom erachter door een Noord-Limburgse TikTokker. Vera Urru, die met zachte tong en groot vraagteken in haar ogen vertelt dat het vandaag de dag van de zachte G is. ‘Ha,’ denk ik. ‘Wat gek dat ik daar zelf niks van wist.’

Een klein onderzoekje later: Brabantse omroepen schrijven er wel over. De Brabanders dragen hem kennelijk net iets trotser op de borst dan wij. Op onze eigen Limburgse nieuwssites? Doodse stilte. Alsof de zachte G hier zó in ons lijf zit dat niemand hem nog hardop hoeft te benoemen.

Waarom vraag ik het me dan toch af?
Vera vraagt zich ook af waarom het hier zo stilletjes voorbij glipt. In haar TikTok zie ik die twinkeling van lichte verbazing: waarom is dit precies zo’n dag zoals elke andere dag? Zijn wij niet trots genoeg op onze zachte afkomst?

Zelf, als Maastrichtenaar — of beter gezegd Mestreechteneer — merk ik dat het zachte G-debat hier eigenlijk geen debat is. Het bestaat niet eens. Niemand zegt er wat van. Geen strijd, geen manifesten. Hier in Maastricht voelt het alsof ik in een heerlijke bubbel van zachte G’ers zit. Sporadisch duikt er een harde G op, maar wie durft hier in een groep Limburgers daar nog iets van te zeggen? Wie hier met een harde G komt binnenvallen, wordt niet veroordeeld, hij wordt verzacht.

Hoe je boven aan de rivier soms wordt aangekeken als je met een zachte G praat, word je hier in Maastricht juist aangekeken als je dat niét doet. Ik snap het ook wel: hoe hoger je komt, richting de binnelandse dialectgrens, hoe meer klanken botsen. Daar is het een soort taalkundig front: harde G versus zachte G, stad versus dorp, zuid versus midden. Een zachte grensoorlog die hier in het zuiden gewoon aan ons voorbij gaat. Hier rollen de woorden vanzelfsprekend zacht als de rivier zelf.

Vera zegt in haar TikTok: Ben ik nou de enige Limburger die zich hier druk om maakt? Ze nodigt iedereen uit om lekker zacht te blijven praten, alsof dat een daad van verzet is. En misschien is dat het ook wel. Een klein, taai protest tegen het vlak trekken van ons taallandschap. Een subtiel ‘nee’ tegen het idee dat alles overal hetzelfde moet klinken.

Vanzelfsprekend is ook gevaarlijk.
En toch. Juist omdat het hier zo vanzelfsprekend is, denk ik dat Vera gelijk heeft. Want wat vanzelfsprekend is, wordt soms onzichtbaar. Wat zacht is, kan wegslijten als we het niet blijven voelen.

In Maastricht hangt die zachte G als een warme deken over alles heen: in een “good zoe“, een “och germ“, een “biste gek“. Ik betrap mezelf erop dat ik hem nauwelijks nog hoor. Tot iemand als Vera hem weer in mijn oren legt. Tot iemand me eraan herinnert dat die letter meer is dan een klank, het is een fluisterend bewijs van waar je vandaan komt.

Een klein erfstuk.
Ik hoop dat ik Vera met dit stukje een hart onder de riem kan steken. Nee, Vera, je bent niet de enige. Wij Limburgers vinden de zachte G óók belangrijk. Er zijn genoeg mensen die zich inzetten voor ons dialect, ons zachte fluisteren tegen de harde wind in. Hier, laag in ons land, is de spanning misschien minder groot dan bij onze Brabantse broers die aan de frontlinie staan. Maar dat maakt het niet minder waardevol.

Misschien moeten we hem inderdaad vaker vieren. Niet met toeters en bellen, maar met een glimlach. Met een kop koffie. Met vlaai met uitzicht op de Maas. Met een kind dat een ‘g’ zegt zoals de ‘g’ hoort gezegd te worden. Jij die weet: kijk, hij blijft nog even.

Knipoog naar boven.
Dus bij deze: chapeau Vera. Dankjewel dat je me wakker hebt gemaakt. Een warme knipoog naar onze Brabantse broers en zussen, dappere zachte G-frontsoldaten, die de klank soms harder moeten verdedigen dan wij.

En aan iedereen die dit leest: blijf zacht. Blijf Limburgs. Blijf sjiek en sjoen. Spreek, zing, fluister, lach en laat ze maar horen waar je vandaan komt. Want de zachte G is meer dan een klank. Het is een thuis.

Maas Myths
omdat zachte dingen het langste blijven hangen.

Ⓒ Maas Myths 2025 | Zoë Berghmans